Ciemna strona melatoniny

Lipca 9, 2020

Melatonina reklamowana bywa jako cudowne lekarstwo na bezsenność. Fakt, że preparaty z melatoniną można kupić bez recepty sprawia, że wielu ludziom wydaje się ona w pełni bezpieczną, bo naturalną alternatywą tabletek nasennych. Czy rzeczywiście tak jest?

Melatoninaspanie


W 1994 roku naukowcy z Massachusetts Institute of Technology odkryli, że melatonina podawana w tabletkach, nawet w bardzo małych dawkach ułatwia zasypianie (badanym ochotnikom zażywającym melatoninę zapadnięcie w sen zajmowało 5 minut, podczas gdy grupie dostającej placebo – 15 minut). Media natychmiast okrzyknęły melatoninę w pigułce przełomem w walce z bezsennością, pisząc, że jako naturalna substancja jest nieuzależniającą alternatywą dla leków nasennych. Cieszono się, że może pomóc ludziom pracującym w systemie zmianowym, lub cierpiącym z powodu zmiany strefy czasowej. Sami naukowcy nie podzielali jednak entuzjazmu dziennikarzy. Uważali wprawdzie że melatonina w tabletkach może pomóc w leczeniu bezsenności u osób starszych, bowiem z wiekiem postępuje zwapnienie szyszynki i produkcja melatoniny spada, jednak reszcie społeczeństwa doradzali ostrożność. Już dwa lata później neurobiolog z MIT, dr Richard Wurtman stwierdził, że ludzie nie powinni sami leczyć się melatoniną i postulował wycofanie suplementu z aptek. Okazuje się bowiem, że niewłaściwie używana melatonina może nasilić zaburzenia snu oraz rozregulować delikatny układ hormonalny. Melatoniny bez wyraźnych wskazań lekarskich nie powinny stosować dzieci.
 

Co musisz wiedzieć zanim sięgniesz po melatoninę?


Musisz pamiętać, że melatonina to nie witamina ani minerał, tylko hormon, który nasze ciało produkuje w sposób naturalny. Jest syntetyzowana głównie przez szyszynkę, ale pewne jej ilości produkowane są też przez komórki znajdujące się w siatkówce oraz komórki enterochromatofilne przewodu pokarmowego. Melatonina należy do neuroprzekaźników, czyli substancji przekazujących sygnały pomiędzy komórkami nerwowymi a innymi komórkami ciała, jej głównym zadaniem jest poinformowanie naszego mózgu że pora spać. Ciemność stymuluje uwalnianie melatoniny do krwioobiegu, a światło hamuje ten proces. Po uwolnieniu wiąże się z receptorami hormonalnymi znajdującymi się w jądrach suprachiasmatycznych mózgu gdzie reguluje nasz wewnętrzny zegar i rytm dobowy, następnie przemieszcza się do płynu mózgowo-rdzeniowego i krwiobiegu. Najwyższe stężenie melatoniny we krwi występuje między godziną 24 a 3 w nocy.
 

Zagrożenia związane ze stosowaniem melatoniny


Czy przyjmowanie syntetycznych hormonów bez kontroli lekarza jest dobrym pomysłem? Pamiętaj, że w przypadku melatoniny ważna jest nie tylko dawka, ale i czas w którym zażyjesz tabletkę. W USA melatonina jest suplementem, co ma na celu uniknięcia kosztownych badań wymaganych przez FDA przy wprowadzaniu leków na rynek. Sprawia to, że pacjenci często nie wiedzą jaką dawkę melatoniny zawiera przyjmowany przez nią preparat. W Polsce sytuacja pozornie wygląda nieco lepiej, bo melatonina zarejestrowana jako lek wydawany bez recepty. Nie wystarczy jednak wiedzieć, ile miligramów melatoniny zawiera tabletka, którą łykasz w celu poprawy jakości snu, musiałbyś wiedzieć ile tak naprawdę jej potrzebujesz.
 

Czym grozi przedawkowanie melatoniny?


Naukowcy z MIT uważają, że prawidłowa dawka melatoniny mieści się w zakresie od 0,3 do 1 mg. Tymczasem w polskich aptekach kupisz lek, którego jedna tabletka zawiera aż 5 mg melatoniny! Jeśli przedawkujesz melatoninę, następnego dnia będziesz czuć senność, jednak wcale nie jest to najgorszy możliwy skutek uboczny. Nadmiar melatoniny może nawet doprowadzić do hipotermii, ponieważ podczas jej uwalniania obniża się temperatura ciała.
 

Zakłóca równowagę hormonalną


Nie zapominaj, że melatonina jest hormonem. Oznacza to, że tak jak każdy hormon melatonina wpływa na wydzielanie innych hormonów w organizmie. Szczególnie ryzykowne jest stosowanie melatoniny u dzieci, ponieważ hamuje dojrzewanie płciowe. U kobiet melatonina może zaburzać cykl miesiączkowy, ponieważ wpływa na poziom FSH i nadprodukcję prolaktyny. U mężczyzn natomiast wywołany przez melatoninę nadmiar prolaktyny nie tylko negatywnie wpływa na płodność, ale może doprowadzić też do ginekomastii (powiększenia piersi)otyłości, problemów z nerkami i wątrobą.

 

Może nasilać bezsenność


Melatonina stosowana pod kontrolą lekarza i we właściwych dawkach pomaga leczyć problemy ze snem np. u osób starszych lub niewidomych. Jednak jej samodzielne stosowanie przez zbyt długi czas jeszcze nasila zaburzenia snu. Nadmiar melatoniny w organizmie sprawia bowiem, że po pewnym czasie receptory w mózgu przestaną na nią reagować. Co gorsza, dotyczyć to będzie także wychwytywania melatoniny endogennej (produkowanej przez nasz organizm). Argentyński badacz zajmujący się medycyną snu Mauricio Farez zauważa, że stosując syntetyczną melatoninę, bardzo trudno jest utrzymać prawidłowy poziom leku we krwi.


Naukowcy są zdania, że melatonina ma korzyści terapeutyczne. Badania przeprowadzone w 2015 roku wskazują, że może być nawet pomocna w leczeniu stwardnienia rozsianego. Uważają jednak, że powinna być stosowana pod nadzorem lekarskim, w klinicznie kontrolowanych warunkach, a nie być traktowana jako naturalna pigułka nasenna.





 

Szanowni Państwo, w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.

ZAMKNIJ