Jak sypiali Eskimosi?

23 lipca 2020
Pierwsza odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista: w igloo! Jak jednak spać w domu wykonanym z lodu i nie zamarznąć? Tradycyjne łóżko używane przez ludy zamieszkujące najzimniejsze obszary kuli ziemskiej może zaskoczyć.

Na początku trzeba przypomnieć, że określenie „Eskimosi” wychodzi z użycia jako obraźliwe, ponieważ miało rzekomo oznaczać „zjadaczy surowego mięsa” w języku sąsiadów - plemion żyjących na terenie Wielkich Jezior. Językoznawcy twierdzą jednak, że nazwa ta w językach algonkińskich oznacza „ludzi w rakietach śnieżnych” i nie miała pejoratywnego znaczenia. Mieszkańcy kanadyjskiej arktyki i Grenlandii nazywają siebie Inuitami, co znaczy po prostu „my, ludzie”.

Igloo spanie na materacu
 
Igloo to cud architektury!

Igloo ma kształt kopuły. Mmatematycznie rzecz ujmując nie jest to półkula, ale paraboida z otworem wejściowym w formie tunelu, który trzeba pokonywać na czworakach. Ma to na celu ograniczenie dopływu zimnego powietrza. Otwory wentylacyjne mają na celu ograniczenie dopływu zimnego powietrza, a inne otwory (będące zarazem oknami) znajdują się na szczycie lodowej konstrukcji.

Jest to celowe rozwiązanie wypracowane z pewnością przez wiele setek lat praktyki. ponieważ w czasie nocy polarnej jedyne światło pochodzi od gwiazd i księżyca, a w czasie dnia polarnego słońce jest przecież ciągle w zenicie. Funkcje „szyb” pełnią przezroczyste kawałki słodkowodnego lodu lub focze pęcherze. Igloo zbudowane jest z prostokątnych bloków o wymiarach ok. 60 x 120 cm, mających około 20 cm grubości. Wbrew obiegowej opinii bloki te nie są wycinane z lodu, ale ze śniegu. Być może wiecie, że w języku inuickim występuje kilka osobnych słów na określenie różnych rodzajów śniegu. Śnieg nadający się do budowy igloo to „auviq”. Miejsce powstałe po wycięciu bloków zazwyczaj jest zarazem lokacją, w którym budowane jest igloo. Po ukończeniu wejście jest zasłaniane, a w środku rozpala się lampę. Ogrzane powietrze zaczyna topić powierzchnię bloków śniegowych, która szybko zamarza ponownie pod wpływem zimnego powietrza z zewnątrz. Dzięki takiemu postępowaniu każdy blok śniegu jest mocno „cementowany” na swoim miejscu, a jego wewnętrzna powierzchnia zamienia się w lód. Procedurę powtarza się tak długo, aż „dom ze śniegu” zmieni w solidny „dom z lodu” Pozwala to uzyskać niezwykle wytrzymałą konstrukcję (na dachu igloo może stanąć nawet niedźwiedź polarny, nie powodując jego zawalenia). Można też bez problemu usunąć kawałek ściany w celu „rozbudowy”. Tą metodą, budując szereg lub krzyżujące się kopuły i pomijając lub otwierając wspólne przejścia, Inuici mogli stworzyć przestrzeń, w której wspólnie mogło mieszkać kilka rodzin.

W Thule, północno-wschodnim wybrzeżu Grenlandii, gdzie niewielka społeczność Inuitów żyła w izolacji i uważała się za jedynych ludzi na świecie aż do początku XIX, budowano duże konstrukcje, służące jako wspólne sale do śpiewu, tańca i zapaśnictwa podczas długiej nocy polarnej. Zwykłe „mieszkalne” igloo nie mogło być jednak zbyt duże, gdyż najważniejsze było przecież utrzymanie ciepła. Średnica podstawy igloo wynosiła od 3 do 5 metrów, a stojąc na środku można było dotknąć rękami sufitu w najwyższym punkcie.


Jaka temperatura panuje w Igloo?

Temperatura powietrza w obszarach podbiegunowych może spaść nawet do - 40°C! Jaką temperaturę można uzyskać w domku wykonanym z lodu, gdy za ogrzewanie służy co najwyżej ciepło ciała, skóry upolowanych zwierząt i „lampa” z foczym tłuszczem? Będziecie zaskoczeni, ale od +2°C aż do +18 °C! Jak to wogóle możliwe? Igloo mimo swych niewielkich rozmiarów podzielone jest na części, które moglibyśmy nazwać „gospodarczą” (gdzie emperatura wynosi kilka stopni powyżej zera) i „wypoczynkową” lub „sypialnią” (w niej temperatura jest już całkiem komfortowa i wynosi między 16° a 18°C). Część gospodarcza znajduje się bliżej wejścia. Jak pisze Diamond Jenness w książce „The Indians of Canada”: Po prawej lub po lewej stronie (od wejściowego tunelu) dwie stopy nad podłogą znajduje się lampa, kamienne naczynie w kształcie spodka, wypełnione płonącym foczym tłuszczem i zawieszony nad nim kamienny garnek do gotowania. Za lampą znajdują się torby zawierające mięso i tłuszcz; przed nim drewniany stół z nożem i kadzią.


Jak wygląda inuicka sypialnia?

Oddajmy znowu głos Diamondowi Jennessowi: Niska platforma pokryta skórami zwierząt zajmuje w całości połowę powierzchni podłogi. Tam obok siebie z głowami zwróconymi w stronę wejścia śpią mieszkańcy śpią przykryci futrami.

Dlaczego część sypialna znajduje się na podwyższeniu? Przypomnijcie sobie naszą poradę, aby w czasie największych upałów zdjąć materac z łóżka. Fizyka działa tak samo w każdym klimacie! Ciepłe powietrze unosi się do góry, podczas gdy chłodniejsze opada w dół. Dlatego całe ciepło, zarówno generowane przez ciała mieszkańców igloo jak i wytwarzane przez ”kuchenkę” jest kumulowane właśnie „w sypialni”. Zdradzimy Wam jeszcze jedną zaskakującą ciekawostkę: Inuici pod swoimi futrzanymi kołdrami sypiali nago, a przykrycie często było wspólne dla całej rodziny. Może to wydawać się zaskakujące, ale właśnie ta metoda (wykorzystywana także przez ekspertów od survivalu) pozwala ogrzać się w nocy ciepłem własnego ciała.
Idziesz spać w porządnie przewietrzonej sypialni, wchodzisz do łóżka nawet lekko trzęsąc z zimna, ale budzisz się zlany potem. Jeżeli zazwyczaj pocisz się w nocy z pewnością nurtuje Cię wiele pytań, na które postaramy się odpowiedzieć.
18 stycznia 2021
Zastanawiasz się jak urządzić sypialnię? W tym artykule przedstawiamy kilka pomysłów, które mogą być ciekawym źródłem inspiracji.
17 grudnia 2020
Tybetańska joga śnienia to bardzo szczególny rodzaj „lucid dreams", czyli świadomych snów. Po tybetańsku nazwa tej praktyki brzmi ,milam’. Jest to rodzaj zaawansowanej tantrycznej medytacji praktykowanej w szkołach buddyjskich kagyu, nyigma oraz bon.
22 września 2020
Pod koniec XIX wieku snami ponownie zainteresowali się psychiatrzy. Nauka stanęła na stanowisku, że nawet jeśli sny nie powiedzą nam wiele o przyszłości, można z nich dowiedzieć się ciekawych rzeczy o kondycji psychicznej śniącego.
22 września 2020

Szanowni Państwo, w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.

ZAMKNIJ