Łóżko w starożytnym Rzymie – nie tylko do spania

22 września 2020
Jak wyglądały łóżka w starożytnym Rzymie? Po pierwsze wiele zależy oczywiście od tego do jakiego celu służyły, a po drugie od tego do kogo należały. Społeczeństwo rzymskie dzieliło się na bowiem dwa stany krańcowo różniące się sposobem życia: patrycjat i plebs. Byli też oczywiście niewolnicy (co ciekawe mimo braku wolności osobistej ich faktyczna pozycja społeczna, a co za tym idzie warunki, w których żyli zależała od pełnionej funkcji). Najwięcej informacji mamy oczywiście o życiu patrycjuszy.

Patrycjusze (dosłownie „mający ojców) to przedstawiciele najbogatszych rodów rzymskich
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że rzymskie elity uwielbiały spędzać czas w pozycji leżącej, więc łóżko były jednym z najważniejszych mebli. Oprócz łóżek do spania istniały też leżanki (lecti) przeznaczone do biesiadowania, do czytania i pracy. Rzymscy patrycjusze nawet spacery lubili odbywać w na leżąco – oczywiście w lektyce!
 

Jak sypiali rzymscy patrycjusze?

Sypialnia ( cubicula nocturna ) była w rzymskim patrycjuszowskim domu umieszczana na drugiej kondygnacji, co zapewniało prywatność. Łoża (lecti cubicidares) ustawiano zazwyczaj w zacisznych wnękach. Łóżka były tak wysokie, że potrzebny był specjalny taboret (scamnum), aby dorosły mężczyzna mógł się na nie wspiąć. Taboret był tak dopasowany, że mieścił się pod łóżkiem i przed snem kładziono na nim sandały

Jak wyglądało samo łóżko? Z jednej strony ograniczone było listwą (pluteus), a z drugiej otwarte (sponda). Drewniane nogi były bogato zdobione np. kością słoniową i pozłacanymi, ornamentami z brązu. Narożniki były zdobione głowami kotów i satyrów. Materace (torus) wypychano różnymi materiałami: słomą, wełną, tanim pierzem (głównie kurzym, kaczym lub gęsim) lub liśćmi. Szczególnie cenione były liście niektórych ziół – już wtedy korzystano w sypialni z dobrodziejstw aromaterapii, a poza tym zioła odstraszały też insekty. Sam materac zwieszony był na skórzanych paskach, co stanowiło prymitywny stelaż. Poduszki wypełniano delikatniejszym puchem gęsim. Pościel wykonana była z wełny lub włókna konopi (w starożytności z konopnego płótna wytwarzano  także koszule, obrusy, żagle okrętowe). W bogatszych domach pościel barwiona była na kolor purpury

W zamożnych domach istniały też specjalne sypialnie przeznaczone do popołudniowej sjesty, które usytuowane były w najchłodniejszej części domu. Nazywano je cubicula diurna
 

Łóżko jako element jadalni

W starożytności biesiadowano w pozycji półleżącej. Rzymska „jadalnia” zwana triclinium była najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem w całym domu. Z trzech stron stołu (mensa) ustawiano specjalne sofy zwane lectus. (Były one wzorowane na greckich kline ) Każda z sof mieściła trzy osoby a ich ustawienie wiązało się z hierarchią biesiadników. Lectus summus przeznaczone były dla gości o niższym statusie i lectus medius dla gości honorowych a lectus imus dla gospodarza, jego żony i jeszcze jednego członka rodziny
 

A jak sypiali przedstawiciele klas niższych?


Jak zawsze, wywodzący się z elit kronikarze nie poświęcali zbyt wiele uwagi życiu biedoty.  Wprawdzie cesarz -filozof, Marek Aureliusz, wyznający surową doktrynę stoicyzmu w swoich „Rozmyślaniach” dziękuje jednemu z nauczycieli i mentorów, Diogentowi, że zawdzięcza mu „wstręt do błahostek” i „umiłowanie łoża prostego okrytego skórą”. Jest to jednak raczej nawiązanie do helleńskiego ideału cnoty, niż rzeczywisty obraz łóżka prostych ludzi.

Z odkryć archeologicznych wiemy, że wieśniacy w czasach cesarstwa rzymskiego sypiali na siennikach rozłożonych wprost na ziemi, a całe rodziny spały razem.
Idziesz spać w porządnie przewietrzonej sypialni, wchodzisz do łóżka nawet lekko trzęsąc z zimna, ale budzisz się zlany potem. Jeżeli zazwyczaj pocisz się w nocy z pewnością nurtuje Cię wiele pytań, na które postaramy się odpowiedzieć.
18 stycznia 2021
Zastanawiasz się jak urządzić sypialnię? W tym artykule przedstawiamy kilka pomysłów, które mogą być ciekawym źródłem inspiracji.
17 grudnia 2020
Tybetańska joga śnienia to bardzo szczególny rodzaj „lucid dreams", czyli świadomych snów. Po tybetańsku nazwa tej praktyki brzmi ,milam’. Jest to rodzaj zaawansowanej tantrycznej medytacji praktykowanej w szkołach buddyjskich kagyu, nyigma oraz bon.
22 września 2020
Pod koniec XIX wieku snami ponownie zainteresowali się psychiatrzy. Nauka stanęła na stanowisku, że nawet jeśli sny nie powiedzą nam wiele o przyszłości, można z nich dowiedzieć się ciekawych rzeczy o kondycji psychicznej śniącego.
22 września 2020

Szanowni Państwo, w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.

ZAMKNIJ