Jak pozostać sobą podczas menopauzy?

Września 22, 2020
Menopauza budzi lęk u większości kobiet. Zwłaszcza polska nazwa – przekwitanie - kojarzy się z definitywnym końcem nie tylko płodności, ale też młodości, urody a nawet – kobiecości. Nawiasem mówiąc, równie nieprzyjazne znaczenie ma nazwa grecka – klimakterium oznacza ‘ostatni szczebel drabiny’. Istotę rzeczy najlepiej oddaje nazwa „menopauza”, która po łacinie znaczy po prostu ‘koniec miesiączki’.

Niezależnie jednak od wszelkich skojarzeń, faktem jest, że menopauzie towarzyszy wiele dokuczliwych objawów takich jak wahania nastroju, zaburzenia koncentracji, nadmierna potliwość, uderzenia gorąca, bezsenność, obrzęki czy tendencja przybierania na wadze. Menopauza nie musi oznaczać pogorszenia jakości życia, ani jego metaforycznego „końca”. Co możesz zrobić żeby pozostać sobą w czasie menopauzy? Wszystko wskazuje na to, że wystarczy zwrócić uwagę na jeden drobny aspekt codzienności – jakość snu.


Przyjrzyjmy się najpierw fizjologii tego nieuniknionego etapu życia, który czeka każdą z nas w okolicy pięćdziesiątego roku życia. Dochodzi wtedy do szeregu zmian hormonalnych w organizmie prowadzących do zaniku owulacji i zatrzymania się miesiączki. Dlaczego zahamowanie aktywności jajników powoduje tak szerokie spektrum objawów dotyczących zarówno sfery psychicznej jak i somatycznej? Hormony są regulatorem całego organizmu. Stężenie jednych hormonów wpływa na stężenie innych, a produkowane są nie tylko przez jajniki, ale też przez będące podkorową częścią mózgu podwzgórze, przysadkę mózgową oraz inne gruczoły dokrewne. Poniżej staramy się przybliżyć działanie tej hormonalnej układanki.
 

Uderzenia gorąca i nocne poty


„Uderzenia gorąca” i napadowe pocenie się (szczególnie w nocy) uznawane są za najbardziej typowe objawy menopauzy. Rzeczywiście skarży się na nie aż 80% kobiet. Mechanizm powstawania tych objawów (w terminologii medycznej nazywanych naczynioruchowymi) nie został do końca poznany. Prawdopodobnie mają związek z funkcjonowaniem podwzgórza i stężeniem katecholoestrogenów (pochodnych estrogenów) regulujących aktywność katecholamin. Katecholaminy syntetyzowane są w podwzgórzu w pobliżu ośrodka termoregulacji.
 

Zmienność nastrojów, drażliwość, trudności z koncentracją


Także za te objawy są skutkiem zmian wydzielania hormonów w podwzgórzu. Notabene wspomniane wyżej katecholaminy są też neurotransmiterami biorącymi razem z kortyzolem udział w reakcji stresowej. Za zmiany nastrojów w czasie menopauzy odpowiadają także hormony tarczycy. Podwzgórze jest też częścią mózgu, w której zachodzą procesy związane z zapamiętywaniem.
 

Bezsenność


Głównym winowajcą bezsenności w czasie menopauzy są oczywiście problemy z termoregulacją. Po pierwsze to właśnie spadek temperatury ciała w nocy stymuluje wydzielanie się hormony snu – melatoniny. Pozatym trudno spać, jeśli w nocy oblewają nas strugi potu! Badania przeprowadzone przez zespół naukowców pod kierunkiem dr Radosława Słopienia z kliniki Ginekologii UM w Poznaniu wskazują też na korelację niższego stężenia hormonów FSH oraz estradiolu z bezsennością.
 

Ryzyko otyłości


W czasie menopauzy dochodzi do zmiany rozkładu tkanki tłuszczowej.W miejsce otłuszczenia gynoidalnego, charakterystycznego dla wieku rozrodczego, w którym tkanka tłuszczowa odkłada się na udach i biodrach pojawia się otłuszczenie andridalne czyli gromadzenie się nadmiaru tkanki tłuszczowej na brzuchu. Dodatkowo zmiany hormonalne dotyczą też wydzielania insuliny, a wzrost poziomu wspomnianych już katecholamin prowadzi także do wyższego poziomu glukozy we krwi.
 

Jak zniwelować objawy menopauzy?


Próbą radzenia sobie z skutkami menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza. Warto jednak pamiętać, że terapia taka jest obarczona ryzykiem szeregu skutków ubocznych z ryzykiem rozwoju nowotworów włącznie. Co możesz zrobić zamiast tego? Zadbaj o zdrowy styl życia. Wartym rozważenia pomysłem jest spożywanie produktów zawierających fitoestrogeny – podobno sekret „wiecznej młodości” Azjatek. Przede wszystkim jednak zadbaj o to, żeby się wysypiać. Sen pomaga uregulować wiele rzeczy, które rozregulowuje hormonalny rollercoaster menopauzy. Sen obniża poziom glukozy we krwi i reguluje wydzielanie insuliny. Pomaga też wystrzegać się dietetycznych grzechów stymulując wydzielanie leptyny – hormonu sytości. Śpiąc osiem godzin spalisz też tkankę tłuszczową (Niedosypiając jak dowodzą autorzy artykułu opublikowanego w 2018 roku w czasopiśmie „Advanced Science” zamiast tłuszczu spalamy mięśnie!) Wysypiając się obniżysz także poziom hormonów stresu, poprawisz koncentrację i pamięć. Wielokrotnie wspominane w tym artykule podwzgórze to przecież część mózgu odpowiadająca także za rytm snu i czuwania, a sąsiaduje bezpośrednio z hipokampem odpowiedzialnym za przechowywanie wspomnień! Ale jak dobrze się wysypiać, jeśli zmorą menopauzy są nocne poty? Po pierwsze zadbaj o mikroklimat sypialni. Idealna temperatura do spania mieści się w zakresie między 16 a 19°C. Po drugie wymień swój materac na taki, który zapewnia wentylację i nie powoduje przegrzewania ciała.

Szanowni Państwo, w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.

ZAMKNIJ